จุดเริ่มต้นของนวัตกรรมเกิดจากปัญหา ‘แผลกดทับ’ ซึ่งเป็นความทุกข์สาหัสของผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้ป่วยติดบ้าน – ติดเตียง หรือผู้ป่วยที่มีความจำกัดในการเคลื่อนไหว ที่นอกจากสร้างความทุกข์ทรมานแก่ผู้ป่วยและญาติแล้วยังนำไปสู่ปัญหาการติดเชื้อและอาจรุนแรงถึงขั้นทำให้เสียชีวิตได้ จนกลายเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่สามารถช่วยผู้ป่วยได้อย่างแท้จริง ผู้คิดค้นนวัตกรรมนี้คือนายแพทย์พนัส โสภณพงษ์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี และขอขอบคุณวิทยาลัยสารพัดช่างกาญจนบุรีที่ให้ความร่วมมมือในการประดิษฐ์เตียงไดนามิคพิชิตแผลกดทับนี้
นพ.พนัส โสภณพงษ์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี กล่าวว่า แผลกดทับ (Bed sore หรือ Pressure sore) เป็นแผลที่เกิดจากการกดทับบริเวณหลอดเลือดฝอยโดยมีแรงกดเฉลี่ยมากกว่า 32 มิลลิเมตรปรอท จะทำให้เนื้อเยื่อขาดเลือดและขาดออกซิเจนไปเลี้ยง จึงทำให้เกิดการตายของเนื้อเยื่อ จะเริ่มมีสีแดงจางๆ สังเกตได้ภายใน 30 นาทีตั้งแต่ได้รับแรงกด หากขจัดแรงกดได้รอยแดงจะหายไปในเวลา60 นาที หากไม่ได้ลดหรือจัดการกับแรงกดนั้น
จะเกิดภาวะเนื้อเยื่อขาดออกซิเจนสังเกตพบผิวหนังเริ่มมีสีคล้ำ ผิวหนังจะเริ่มบวมเพราะมีน้ำซึมออกมาจากผนังเส้นเลือดฝอย เซลล์เนื้อเยื่อจะเริ่มตายเมื่อผู้ป่วยไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้อง ผิวหนังจะฉีกขาดออกจากกัน เป็นแผล ซึ่งต่อมาอาจเกิดการติดเชื้อได้ง่าย ตำแหน่งที่เกิดแผลกดทับพบมากคือ ก้นกบ สะโพก สะบัก และส้นเท้า เรียงตามลำดับ ผลจากการเกิดแผลกดทับที่เกิดขึ้นต่อร่างกายผู้ป่วย คือ ความเจ็บปวด เมื่อผู้ป่วยเกิดแผลกดทับพบว่าทำให้จำนวนวันเฉลี่ยของการนอนรักษาในโรงพยาบาลสูงขึ้นมากกว่าผู้ป่วยที่ไม่มีแผลกดทับค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่สูญเสียไปกับการดูแลแผล รองลงมาคือค่ายาและอุปกรณ์สิ้นเปลืองซึ่งผู้ป่วยเหล่านี้ต้องการการดูแลจากบุคลากรที่เกี่ยวข้องในการป้องกันและควบคุมการเกิดแผลกดทับ
เตียงไดนามิคพิชิตแผลกดทับ เป็นเตียงป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยนอนติดเตียงที่มีขนาดกว้าง 90 เซนติเมตร ยาว 200 เซนติเมตรและความสูง 65 เซนติเมตร ใช้มอเตอร์ DC 12 v เป็นกลไกลในการขับเคลื่อนแม่แรงในการยกเตียงให้ขึ้นและลงสลับฟันปลากัน มีชุดควบคุมการทำงานตั้งเวลาในการทำงานของเตียงเพื่อให้รองรับน้ำหนักของผู้ป่วยทำให้ลดการมีแผลกดทับเนื่องจากเตียงป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยนอนติดเตียงนี้รองรับน้ำหนักได้ตามสัดส่วนของผู้ป่วยที่ใช้ได้เป็นอย่างดี และเคลื่อนย้ายได้ง่าย เทคนิคการออกแบบใช้รูปแบบเหมือนเตียงนอนผู้ป่วยของโรงพยาบาลทั่วไปเพื่อการใช้งานที่สะดวก น้ำเหล็กมาประกอบตามแบบเตียงและแบ่งช่องว่างตรงกลางเป็นช่องให้เท่ากัน เพื่อที่จะนำเหล็กอีกชุดหนึ่งมาประกอบเข้าด้วยกัน และยึดเข้าด้วยกันเพื่อให้เหล็กทั้ง 2 ชุดสามารถขึ้นลงสลับฝันปลากันได้ ติดแม่แรงตรงกลางเหล็กเพื่อยกเหล็กให้ขึ้นสลับฝันปลากัน ใช้มอเตอร์ DC 12 v เป็นตัวขับเคลื่อนแม่แรงให้ขึ้นลง ใช้ชุดควบคุมการทำงานเพื่อควบคุมการทำงานของมอเตอร์ และควบคุมระยะเวลาของเตียงให้ใช้งานตามที่ต้องการ ผู้ป่วยนอนติดเตียง สามารถเคลื่อนไหวได้ มีมอเตอร์หมุนอยู่ด้านล่างของเตียง มีกล่องควบคุมมอเตอร์เพื่อสั่งการให้มอเตอร์ขึ้นลงตามระยะเวลาที่กำหนดทำให้ลดการมีแผลกดทับเนื่องจากเตียงนอนกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยนอนติดเตียงนี้รองรับน้ำหนักได้ตามสัดส่วนของผู้ป่วยที่ใช้ได้เป็นอย่างดี เคลื่อนย้ายได้ง่าย ใช้ “Timer” เป็นอุปกรณ์ตั้งเวลา และควบคุมการทำงานตามเงื่อนไขและเวลาที่ตั้งไว้
ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
- ป้องกันการเกิดแผลกดทับของผู้ป่วยติดเตียงและผู้ป่วยที่เป็นแผลกดทับ
- ช่วยลดภาระการดูแลผู้ป่วยของพยาบาลและญาติ
- ช่วยลดอุบัติเหตุของผู้ดูแลผู้ป่วย
- เพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้กับผู้ป่วย
- มีความสะดวกในการใช้งานและการเก็บรักษา
- ประดิษฐ์ง่าย กลไกการทำงานไม่ซับซ้อน
- ราคาถูก เนื่องจากนำวัสดุที่ไม่ใช้แล้วมาใช้ให้เกิดประโยชน์ (recycle) สามารถนำเตียงเก่ามาปรับปรุงเป็นเตียงป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยนอนติดเตียงได้
จากการประเมินความพึงพอใจของผู้ที่นำไปใช้พบว่าอยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุด ทั้งนี้ผู้วิจัยได้ออกแบบเตียงป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยนอนติดเตียงให้มีความเหมาะสมเลือกใช้วัสดุที่คงทนสวยงาม และไม่เป็นอันตรายลดความเสี่ยงต่ออันตรายจากการใช้งาน อาจจะนำไปทดลองใช้กับบุคคลทั่วไปที่มีอาการเมื่อยล้าจากการทำงานหนักและมีรายได้น้อยเพื่อทดสอบการใช้งานของที่นอนเพื่อแก้ปัญหาที่นอนมีราคาแพง
