เช้าวันนี้ ( 19 ม.ค.61) เวลา 06.05 น.นายแพทย์สมเจตน์ เหล่าลือเกียรติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา พร้อมด้วยนายวรัตนถ์ แก้วบุญชู รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหาร นางสาวสุรีรัตน์ บ่อเกิด อดีต ครูโรงเรียนวิสุทธรังษี นายประจักษ์ บ่อเกิด ผู้ช่วยสรรพากรพื้นที่กาญจนบุรี แพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนาร่วมพิธีบวงสรวงบ่อน้ำบาดาล บ่อแรกของเมืองกาญจนบุรี ซึ่งเป็นบ่อน้ำประวัติศาสตร์ อายุราวกว่า 100 ปี เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์ ให้เป็นโบราณสถานท่องเที่ยวสวยงามสืบไป ณ บริเวณด้านหลังโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี
สำหรับบ่อน้ำบาดาล บ่อแรกของเมืองกาญจนบุรีซึ่งเป็นที่มาของชุมชนบ้านบ่อเกิดขึ้นเมื่อราวปีพ.ศ. 2448 นายมั้น แซ่ล้อ ซึ่งเป็นชนชาวจีน (แคะ) ได้เดินทางเข้าประเทศไทยพร้อมบิดาและมารดาเพื่อมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ( รัชกาลที่ 5) โดยมาตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่ ณ บริเวณชุมชนหมู่บ้านในตำบลปากแพรก อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเพาะปลูกพืชไร่เป็นหลัก แต่ก็ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำกิน น้ำใช้ เพราะแม่น้ำอยู่ไกลจากที่อาศัยพอสมควรโดยเฉพาะฤดูร้อนจะแห้งแล้งมากไม่มีน้ำใช้อุปโภค บริโภค ทำให้นายมั้น มีแนวคิด ในการแก้ปัญหาด้วยการขุดบ่อเพื่อหาน้ำมาไว้ใช้ในฤดูร้อน
ในปี พ.ศ. 2453 นายมั้น จึงได้ชักชวนชาวบ้าน บริเวณใกล้เคียงมาช่วยกันขุดบ่อน้ำในที่ดินของตนจนสำเร็จเมื่อขุดบ่อเจอน้ำแล้วจึงช่วยกันนำดินที่ขุดขึ้นมาและทำเป็นก้อนสี่เหลี่ยมแล้วเผาไฟทำเป็นอิฐแดงเพื่อนำมาต่อเป็นผนังด้านในรอบๆของบ่อ ป้องกันดินถล่มหรือดินทรุดในช่วงฤดูฝน บ่อน้ำบาดาลแห่งนี้จึงเป็นบ่อน้ำแห่งแรกของหมู่บ้านในเมืองกาญจนบุรี ประชาชนชาวบ้านในชุมชนและบริเวณใกล้เคียงก็ได้มาอาศัยใช้น้ำกันเรื่อยมา
ในการขุดบ่อน้ำของนายมั้น ในครั้งนั้นความทราบถึงหน่วยราชการจึงได้ส่งเจ้าหน้าที่มาสำรวจตรวจสอบและเห็นชอบกับการขุดบ่อน้ำนี้เป็นอย่างยิ่ง ข้าราชการ และชาวบ้านประชาชนในละแวกนี้จึงเรียกหมู่บ้านนี้กันว่า “ หมู่บ้านบ่อ” และพอนานๆไปก็เหลือแต่คำว่า “บ้านบ่อ”
ต่อมาในปี พ.ศ. 2455 ทางอำเภอเห็นว่า นายมั้น แซ่ล้อ เป็นคนมีความสามารถ เป็นคนคิดริเริ่มในการแก้ปัญหาเรื่องน้ำให้หมู่บ้านโดยการขุดสร้างบ่อให้เป็นประโยชน์ต่อประชาชนเป็นอย่างยิ่งจึงแต่งตั้งให้เป็นกำนันประจำตำบลปากแพรกในปีพ.ศ. 2456 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ประชาชนใช้นามสกุล นายมั้น ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นกำนันอยู่ ทางหน่วยงานราชการท้วงติงให้เปลี่ยนจากการใช้ “ แซ่ ” เป็นนามสกุลแทนนายอำเภอในขณะนั้นจึงได้เสนอว่า นายมั้น เป็นผู้ขุดบ่อน้ำเป็นคนแรกของเมืองกาญจนบุรี จึงแต่งตั้งนามสกุลว่า “ บ่อเกิด ” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา อีกทั้งยังตั้งนามสกุลชาวบ้านในหมู่บ้านบ่อ ให้มีคำว่า “ บ่อ ” นำหน้าอีกหลายๆคน
กำนันมั้น บ่อเกิดเป็นปู่ของนายเสียง บ่อเกิด โดยนายเสียง บ่อเกิด เป็นผู้ที่บริจาคที่ดินให้โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา (โรงพยาบาลบ้านบ่อ) จำนวน 32 ไร่ 3 งาน เมื่อปีพ.ศ. 2494
***นางสาวสุรีรัตน์ บ่อเกิด อดีต ครูโรงเรียนวิสุทธรังษี รวบรวมประวัติจากคำบอกเล่าของบิดา (นายเสียง บ่อเกิด) ***
